<<<

Oefening 6:
Het thema van de groep ontdekken

Ter toelichting: het verschil tussen leerdoel en thema

Bij trainers ontstaat wel eens verwarring wanneer nou sprake is van een leerdoel en wanneer van een thema. Ik waag een poging het verschil duidelijk te maken aan de hand van een voorbeeld. Stel je voor, je hebt een intakegesprek voor de training 'managen van professionals'. De deelnemer vertelt dat hij het moeilijk vindt om echt sturend op te treden naar zijn collega's. Maar soms zou het wel moeten. Zijn leerdoel is om een evenwicht te vinden tussen enerzijds coachen en anderzijds sturen. Wat zou het thema van deze deelnemer kunnen zijn? Aardig gevonden willen worden, en daarmee waardering krijgen? Bang dat als hij zich eenmaal laat gaan hij een autoritaire engerd wordt? (Bijvoorbeeld net als zijn vader). Alle reden dus om door te vragen en het thema boven tafel te krijgen. Dus je vraagt: wat vind je zo lastig aan sturen? Nou, zegt hij, dat ik er niet meer bij hoor. En het is toch kinderachtig dat het op die manier moet? Je zou het toch samen met elkaar moeten kunnen. Ik vind het belachelijk dat ze hun eigen verantwoordelijkheid niet nemen en opeens naar mij gaan kijken: jij moet ingrijpen. Alsof ze dat zelf niet zouden kunnen.
Ah, we hebben hier al belangrijke overtuigingen en waarden te pakken. Sturen doe je alleen bij onvolwassen mensen. Mensen moeten hun eigen verantwoordelijkheid nemen. Ze zijn in staat samen hun problemen op te lossen en dat is ook de beste manier. Daar kunnen we in de training al heel wat mee doen. Maar om het thema te achterhalen moeten we naar de onderliggende toon luisteren. De onderliggende toon is beschuldigend: zij dwingen mij iets te doen wat ik niet wil. En juist daar, in de onderliggende toon, komt het thema naar voren. Het thema wat opeens ook hardop gezegd is: het thema van zelf verantwoordelijkheid nemen en grenzen stellen. De deelnemer heeft moeite met zelf grenzen stellen, opkomen voor wat hij vindt.

Stap 1. Je eigen thema's kennen

Zorg dat je weet wat je eigen thema's zijn. Anders zou je je eigen thema's kunnen projecteren op de groep. Je kunt ervoor in therapie gaan, of aan zelfreflectie doen. Stel dan jezelf de vragen: wat is voor mij belangrijk als ik naar een groep kijk? Wat wil ik vooral wat er niet gebeurt? Waar ben ik bang voor? In welke conflicten verzeil ik steeds weer? Wat ga ik uit de weg? Voel je eigen thema's goed in je lichaam. Waar zitten ze? Dat is nodig om straks te onderscheiden of iets alleen je eigen thema is of ook van de ander. Zie ook de oefening: je schaduw onder ogen zien. (Bijgevoegd)

Stap 2. Wat roept de ander op?

Als je de deelnemers ontmoet, signaleer dan bij jezelf welk gevoel de ander bij je oproept. Heeft het te maken met je eigen thema, wees dan kritisch. Is het echt iets van die ander of toch eigenlijk stiekem van jou? Hoor wat de ander zegt. Luister ook naar wat de ander niet zegt. Kijk naar hoe de ander zit, loopt, praat, kijkt. Voel bij jezelf weer wat dat oproept.

Stap 3. Signaleer hoe je je voelt

Als je in de groep zit, ervoor staat, signaleer hoe je je voelt en in hoeverre dat met jou dan wel de groep te maken heeft. Luister goed naar wat meerdere keren gezegd wordt. Vaak zit daarin het thema van de groep. Let op spanningen. Spanningen zijn indicaties voor de thema's. Wat mag hier wel en niet gezegd worden? Waar wordt lacherig over gedaan? Hoe zitten ze erbij? Wat voor energie zit er in de groep? Spanningen kun je zien, horen, ruiken, proeven, voelen. Benoem ze niet hardop, maar neem ze waar.

Stap 4. Integreer je indrukken

Integreer nu al die indrukken. Stel daarvoor jezelf de vraag: wat is het thema van deze groep? Probeer verschillende antwoorden uit en proef, voel, hoor welke voor jou het meest klopt. Als je een volmondig ja hebt van jezelf, voelt dat het goed is, hanteer dan het thema en het bijbehorende verlangen als leidraad voor je interventies.

Tot slot, zoals Cruijff zegt:


'Je gaat het pas zien als je het doorhebt'










Strapa
drs. Anneke Dekkers
e: Info@strapa.nl
Tel+fax: 020-6938161
M 06 41576176
Korte Blekersstraat 19
1053 TM Amsterdam